تئوری هویت جنسیتی و بازتاب آن در برابری زن و مرد

تئوری هویت جنسیتی و بازتاب آن در برابری زن و مرد:

گفتاری آغازین در نگرش دین بهائی

«عالم نساء در این دوره از فیوضات جمال ابهی در جوش و خروش…روزبروز در ترقی است.»

(عبدالبهاء، مکاتیب جلد 3 ص 79)

«پس شما باید شب و روز بکوشید، کسب کمال کنید تا در فضائل عالم انسانی با مردان مساوی باشید، تا در جمیع شئون عالم انسانی چنان ترقی کنید که مردان شهادت دهند که شما با آنها مساوی هستید. زنها در اروپا خیلی ترقی کرده اند، امّا هنوز به درجه رجال نرسیده اند. امید من چنانستکه بدرجۀ رجال برسند. آن وقت عالم انسانی کامل می شود.» ( عبدالبهاء، خطابات 171)

مقدمه

یادداشت زیر با بررسی هدفمند متون بهائی در پی آن است که نقش زن در جامعه را از نظرگاه هویت جنسیتی، به عنوان زیرمجموعه ای از هویت انسان بررسی کند و از آن زاویه به بحث برابری جنسیتی بپردازد. گرچه متون زیر نقد از آثار بهائی است ولی هدف این یادداشت معرفی ساخت تحلیلی و جایگاه نظری آئین بهائی در بحث کلان برابری جنسیتی در جامعه است. البته سزا است که این پرسش مطرح شود که چرا دین بهائی در دنیای نوین و جهانی فرا دینی در مورد مسالۀ برابری زن و مرد نظر می دهد؟ آیا در نگرشی لائیک و سکولار دین می تواند حرفی در راستای تساوی حقوق و برابری زن و مرد بزند؟

تساوی حقوق و برابری زن و مرد از اصول بسیار مهم دین بهائی است. این واقعیت تلخ تاریخی را باید پذیرفت که تعالیم دینها عموما توسط پیروانشان در جهت بازداری زنان از حقوق حقه و تساوی حقوق و به عنوان ابزاری برای توسعۀ نابرابری مدنی و قانونی به کار رفته است. در نگرشی لائیک نیز یک دین اگرچه هدف غایی حکومت را دنبال نمی کند ولی البته حرف برای گفتن دارد و می تواند به گفتمانهای سودمندی در مسائل اجتماعی مایه رسانی کند. جامعۀ سالم و مردمسالار جامعه ای است که به تمام گروهها فضا و میدان می دهد که در چنین گفتمانهایی مشارکت کنند.

دین بهائی روح جهان امروز را مونث می بیند و زن باوری و حضور فزایندۀ زن و صفات مونث در جهان را جزو تعریف خود از جریان تاریخ ارائه می کند. دین بهائی خواهان حضور فعال و قوی زن در تمام رده های اجتماعی و سیاستگزاری و کشورداری است. بهاءالله می آموزد که این حضور فعال پیش نیاز و شرط لازم بهروزی و رفاه نوع انسان است.

بهاءالله پیامبر ایرانی می آموزد که مردان باید در اثر تاثیر تعالیم بهائی باید به گونه ای متحول شوند که نه تنها برخلاف مردان اعصار پیشین از پیشرفت نامحدود زنان در تمام مدارهای سیاسی و اجتماعی نهراسند بلکه برای پیشبرد این هدف و نیل به برابری تلاش و کوشش و جنبش کند.  تعالیم بهائی در مورد زنان را می توان به طور کلی به دو زیر مجموعه تقسیم کرد: ساختارشکافی تئوریک و معرفی آموزه های تازه.

هویت اساسی و معنوی انسان جنسیت ندارد

روح انسانی یک حقیقت مجرد است و جنسیت ندارد. روح انسانی در طول زندگی و در عالم روحانی پس از مرگ اسماء و صفات الهی را در حد انسانی و ممکن کسب می کند. برخی ازاین صفات از دید سنتی مذکر و برخی مونث شمرده می شدند. دین بهائی در این مورد تفاوتی نمی گذارد. انسان باید صفات الهی را کسب کند. این زاویۀ روحانی و عرفانی اساس گفتمانهای برابری جنسیتی و پایۀ آن است.

در این مورد بیان زیر از یکی از آثار بهاءالله آغاز مناسبی برای این بحث است: «هل عرفتم لم خلقناکم من ترابٍ واحدٍ. لئلا یفتخر احد علی احد و تفکروا فی کّلِ حین فی خلق انفسکم. اذا ینبغی کما خلقناکم من شی ءٍ واحد ٍ ان تکونوا کنفسٍ واحدةٍ.» (آیا نمی دانید چرا همۀ شما را از خاک آفریدیم؟ تا کسی خود را برتر بر دیگری نداند. در هر لحظه متذکر شوید که چگونه خلق شده اید. از آنجاییکه همه شما از یک خاک خلق شده اید، باید مانند یک نفس باشید.)

در نگرش بهائی ، هویت جنسیتی زیر مجموعه ای از هویت روحانی انسان است و روح انسانی در آموزه های بهائی فاقد جنسیت است. یعنی از نظر روحانی و انسانی بین انسانها تفاوت و تمایزی نیست. تساوی و برابری در سایر ابعاد مانند برابری اجتماعی یا تساوی حقوقی از این برابری و تساوی در هویت انسانی نتیجه می شود.

عبدالبهاء:

«مرد و زن هر دو بشرند و بندگان یک خداوند. نزد خدا ذکور و اناث نیست. هرکس قلبش پاکتر و عملش بهتر در نزد خدا مقّربتر است.» (خطابات)

«انسان صورت رحمان است و مظهر صفات یزدان…پس انسان آیت رحمان است. صورت و مثال الهی است و این تعمیم دارد و اختصاص به رجال دون نساء ندارد. چه نزد خدا ذکور و اناثی نیست. هرکس کاملتر مقرّبتر، خواه مرد باشد، خواه زن.» (پیام ملکوت 240)

زن و مرد در هویت انسانی متمایز و متفاوت نیستند. به عبارت دیگر زن و مرد در نزد خدا و از نگرش روحانی فرقی ندارند. هدف غایی از زندگانی و علت وجود انسان رشد و نمو معنوی و روحانی به سوی حق است و این مساله جنسیت ندارد. تفاوتهای موجود بین زن و مرد در هویت روحانی و انسانی نیست و تفاوت در زمینۀ بیولوژیک و بازتاب این تفاوت در عرصۀ روانشناختی و اجتماعی است.

نقد و ساختارشکافی دین بهائی از مردسالاری و بازیابی حافظۀ تاریخی

جریان مردسالاری و تمدن غالب از دید دین بهائی قابل نقد است. چون تمدن غالب تجربه و نگرش و واقعیتهای زن را به حساب نمی آورد. فمینیزم مکتبی فاسفی است که این اصل را که تجربۀ بشر، همانا تجربۀ مردان است را نمی پذیرد و به کنش برای مطرح ساختن نگرش نیم دیگر نوع انسان و ارج نهادن و برابر ساختن آن می پردازد. فمینیزم می کوشد تا نابرابری های موجود وجا افتاده پیشین و دیرینه برداشته شوند. در این مورد شباهتهای زیادی بین نقد دین بهائی و نقد فمینیزم در ساختارشکنی نگرش مردسالارانه سنتی موجود است.

در این نقد اندیشه و تعریف بالا دین بهائی با فمینیزم هم فکر و هم راستا است. با پیاده شدن گام به گام و فزایندۀ آموزه های بهائی در برابری جنسیتی در تمام حوزه های اجتماعی امید است که جامعۀ بهائی تاثیر مثبتی بر جریان برابری داشته باشد و به عنوان نمونه ای در تساوی حقوق مطرح شود.

«رجال و نساء احباءالله باید در مقامات وحدت و یگانگی و عفت و فرزانگی ترقیات روزافزون داشته باشند. به درجه ایکه امم سایره به آنها تاسی نمایند و شیفته اعتدال احوال و اخلاق ایشان شوند…تساوی در تحصیل علوم و فنون و صنایع و بدایع و کمالات و فضایل عالم انسانی است، نه حریّت مضرّه عالم حیوانی.» (پیام ملکوت 239)

«چه بسیار زنان پیدا شده اند که فخر رجال بوده اند . مثل حضرت مریم که فخر رجال بوده و مریم مجدلیه غبطه رجال بود. مریم ام یعقوب قدوه رجال بود ( یعنی مردان از او تأسی و پیروی می کردند ) آسیه دختر فرعون فخر رجال بود. سارا زن ابراهیم فخر رجال بود و همچنین امثال آنها بسیار است. حضرت فاطمه شمع انجمن نساء بود. حضرت قرة العین کوکب نورانی روشن بود و در این عصر الیوم در ایران زنانی هستند که فخر رجال اند، عالم اند، شاعرند، واقف اند، در نهایت شجاع هستند .»

بيان بالا از چندین زاویه شایستۀ بررسی است. عبدالبهاء با مطرح کردن زنانی که در تاریخ (در این مورد تاریخ ادیان) حضور موثر و مثبتی داشته اند و معرفی دوبارۀ آنان ساختارهای غالب را زیر سوال می برد. از آنجا که بسیاری از واکنشهای منفی به حضور زن و سعی در به عقب راندن چرخ زمانه و ترقی زن از اندیشۀ دینی یا قرائت سطحی از آن بر می گردد ارائه این نمونه های مثبت و مطرح از حضور تاریخی زن از بدنۀ متون دینی حرکتی در جهت برابری جنسیتی و گفتمانی علیه هژمونی مردسالاری است. مسالۀ دیگر در این مورد حافظۀ تاریخی اندیشه مردسالار است که با حذف زن از فعالیت تاریخی او را زیردست مرد و حاشیه نشین(یا خانه نشین) ساخته است. تلاش عبدالبهاء راه اندازی جریان ِ برابری است. در برهه ای که عبدالبهاء دربارۀ آزادی زن و برابری جنسیتی سخن می گفت در امریکا و اروپا زنان حق رای نداشتند و حضور اجتماعی و سیاسی آنان بسیار محدود بود. عبدالبهاء با نقد مردسالاری بسیاری از معضلات و آسیبهای تاریخی و بخصوص جنگ و خشونت و فرهنگ رقابت و کشمکش را نتیجه عملکرد ناشایست مردان و نتیجه مستقیم حاشیه نشین کردن زنان می داند. راهکار ارائه شده توسط دین بهائی لزوم حضور فعال و پررنگ زنان در تمام عرصه های اجتماعی و سیاسی و بدون هیچ قید و شرط است. آئین بهائی این مهم را تنها راه تبلور مدنیت تازه و تداوم سالم زندگی بشری می داند.

برابری جنسیتی در شرایطی که زنان برای قرنها به حاشیه رانده شده اند و از حضور اجتماعی معنادار محروم بوده اند البته برای زنان ومردان دشوار می نموده است. عبدالبهاء پس از ارائۀ نظریۀ برابری زن و مرد در گفتارها و نوشتارهای خود ریشۀ اصل تساوی را در هویت انسانی مطرح می کند. عبدالبهاء به دنبال تساوی حقوق نیست و تساوی حقوق را شرطی لازم ولی نه کافی می داند. اصل مورد نظر آئین بهائی برابری جنسیتی است و در نهایت تغییر کلان و سالم در ساختارهای اجتماعی و سیاستگزاری است.

جزوی از گفتمان بهائی بازسازی حافظۀ از دست رفته برابری زن ومرد است. این بازیابی حافظه نیازمند دو حرکت موازی است، ترسیم یک تصویر از گذشته و پروراندن باور به این حافظۀ سرکوب شده. در فلسفه و روانشناسی بین حافظه و واقعیت فاصله قائل می شوند. حافظه بُعد انفسی و ذهنی واقعیت است که در زمان حاضر تداعی می شود و کاربرد دارد. یعنی حافظه مساوی با واقعیت نیست. در این راستا تبلور و بازسازی حافظه برای جهت دادن و اعتماد به نفس دادن به زیردست و برای نقد قدرت لازم است. گفتمان عبدالبهاء در تقابل با گفتمانهای مردسالار را در راستای معرفی مقام زن و تمرکز بر حافظۀ حذف شده را در بیان زیر دنبال می کنیم:

«…امّا تا حال زنان مثل مردان تربيت نشده اند اگر آن قسم تربيت شوند مثل مردان ميشوند. چون بتاريخ نظر کنيم ببينيم چقدر از مشاهير زنان بوده اند چه در عالم اديان چه در عالم سياسی. در دين موسی زنی سبب نجات و فتوحات بنی اسرائيل شد. در عالم مسيحی مريم مجدليّه سبب ثبوت حواريّون گرديد. جميع حواريّان بعد از مسيح مضطرب شدند لکن مريم مجدليّه مانند شير مستقيم ماند. در زمان محمّد دو زن بودند که اعلم از ساير نساء بودند و مروّج شريعت اسلام گشتند. پس معلوم شد زنان نيز مشاهيری دارند و در عالم سياست البتّه کيفيّت زنوبيا را در پالمير شنيده ايد که امپراطوری آلمان را بزلزله در آورد هنگام حرکت تاجی بر سر نهاد لباس ارغوانی پوشيد موی را پريشان نمود شمشير را در دست گرفته چنان سرداری نمود که لشکر مخالف را تباه ساخت. آخر خود امپراطور مجبور بر آن شد بنفسه در حرب حاضرشود مدّت دو سال پالمير را محاصره کرد نهايت نتوانست بشجاعت حمله کند چون آذوغه تمام شد تسليم گرديد. ببينيد چقدر شجاع بود که در مدّت دو سال امپراطور بر او غلبه نتوانست. و همچنين حکايت کلوپترا و امثال آن را شنيده ايد. در اين امر بهائی نيز قرّة‌العين بود در نهايت فصاحت و بلاغت ابيات و آثار قلم او موجود است جميع فصحای شرق او را توصيف نمودند چنان سطوتی داشت که در مباحثه با علماء هميشه غالب بود جرئت مباحثه با او نداشتند. چون مروّج اين امر بود حکومت او را حبس و اذيّت نمود ولی او ابداً ساکت نشد در حبس فرياد ميزد و نفوس را هدايت ميکرد عاقبت حکم به قتل او دادند او در نهايت شجاعت ابداً فتور نياورد. در خانهء والی شهر حبس بود از قضا در آنجا عروسی بود و اسباب عيش و طرب و ساز و نغمه و آواز واکل و شرب جميع مهيّا لکن قرّة‌العين چنان زبانی گشود که جميع اسباب عيش و عشرت را گذارده دور او جمع شدند کسی اعتنائی بعروسی ننمود همه حيران و او تنها ناطق بود. تا آنکه شاه حکم بقتل او نمود او با آنکه در عمر خود زينت نميکرد آن روز خود را زينت نمود همه حيران ماندند باو گفتند: چه ميکنی؟ گفت عروسی من است. در نهايت وقار و سکون بآن باغ رفت همه ميگفتند او را ميکشند ولی او همان نحو فرياد ميزد که آن صوت صافور که در انجيل است منم با اينحالت در باغ اورا شهيد کرده بچاه انداختند . انتهی.» (پیام ملکوت 240-241)

در این متن عبدالبهاء حافظۀ تاریخی مورد نظر خود را ترسیم نموده و مطرح می کند. در این حافظۀ تاریخی تازه زن ابزار یا کشتزاری برای استفاده جنسی مرد نیست. زن خدمتکار مرد نیست. زن می تواند فعالیت اجتماعی و تاریخی داشته باشد و یک کنشگر باشد. باور داشتن به چنین حافظه ای لازمه باز کردن گره مردسالاری و معضل برابری جنسیتی است. آشکارا با مطرح نمودن زنانی کارساز و تاثیرگذار در تاریخ ادیان و در جهان سیاست عبدالبهاء حافظۀ از دست رفته ای را دوباره زنده می کند و القا می کند. این نمونه ها تصادفی و دیمی انتخاب نشده اند. در تمام نمونه های معرفی شده زنان موردنظر ساختارهای مردسالارانه ای که بر زنان استیلا و اقتدار داشت را زیر سوال برده و از این رو مواردی از گفتمانهای ضد استیلایی به شمار می روند. زنانی که نظامها و چارچوبهایی مردسالار، روشها و اهداف آن را به چالش گرفته و زیر سوال برده اند، زنانی هستند که عبدالبهاء به عنوان نمونه و الگو مطرح می کند.

سه نمونه از ساختارشکنی آموزه های بهاءالله

در این بخش سه نمونه از ساختارشکنی در اندیشه بهائی را معرفی و مطرح می کنم. این سه نمونه را از سه حوزه مختلف الهیات، کاربرد عملی زبان، و آموزش و پرورش می آورم تا بیانگر تنوع روش شناسی تغییر ساختاری مورد نظر بهاءالله باشد.

آموزه های بهائی عدم برابری زن و مرد را در عدم دسترسی برابر به آموزش و پرورش و تبعیض جنسیتی و در نتیجه ساختارهای پدرسالارانه و زن ستیز می بیند. یک آموزه مهم دین بهائی دسترسی مشابه و برابر به آموزش و تحصیل است. یعنی دین بهائی تنها راه تغییر ساختارهای تبعیضی و جا افتاده کنونی را در ایجاد این برابری تحصیلی و امکانات برابری در تربیت می بیند.

«تاخر جنس زن تا به حال به جهت این بوده که مثل مردان تربیت نمی شدند. اگر نسوان مانند مردان تربیت می شدند شبهۀ نیست که نشیر رجال می گشتند. چون کمالات رجال را اکتساب نمایند البته بدرجۀ مساوات رسند و ممکن نیست سعادت عالم انسانی کامل گردد مگر به مساوات کاملۀ زنان و مردان.» (خطابات 452-453)

دین بهائی در تعلیم و تربیت اولویت را به زن می دهد. گرچه این آموزه در نگرشی سطحی با «برابری» سنخیت ندارد ولی از سوی دیگر این تعلیم در پی قرنها مردسالاری و در راستای اصلاح آن ارائه شده است. از دید جامعۀ بهائی البته دسترسی مساوی به حق تحصیل لازم و ضروری است ولی دین بهائی اولویت در حق تحصیل در صورت فراهم نبودن امکانات مساوی رابه دختران و زنان می دهد. این تعلیم در نوع خود یک انقلاب فکری و یک تحول بزرگ است و هم به عنوان یک نماد و هم به عنوان یک کنش اجتماعی در تحقق برابری زن ومرد تاثیری ارزنده خواهد داشت. عدم پیشرفت زنان و عقب نگاه داشته شدن آنان در تمامی عرصه های علمی و ادبی و هنری و فرهنگی و سیاسی و اجتماعی از طریق بستن درب تعلیم و تربیت برابر و مساوی با پسران و مردان بوده است. بهاءالله به اصلاح این کاستی بزرگ و ابزار تداوم مردسالاری می پردازد.

* زبان و واژگان مورد استفاده به خودی خود در مستولی کردن جریان مردستیزی نقش مهمی داشته اند.

* دین بهائی نیز ساختارهای غلط پیشین را نقد می کند و در این نقد نیز با فمینیزم اساسی مشترک دارد.

*فمینیزم (حتی در تندترین و رادیکالترین ابعادش) در ساختارشکنی (ذهنی و عینی) نقشی موثر داشته و جریانی اصلاح کننده است.

پیشرفت نامحدود زن لازمۀ عصر حاضر و شرط لازم رفاه بشر است

دین بهائی تعلیم می دهد که لازمه پیشرفت نوع بشر ترقی زنان در کسب مهارتها و علوم و فنون و تکنولوژی است. سعادت نوع بشر را فقط در شرایطی ممکن می داند که محدودیتی در هیچ زمینه برای زن وجود نداشته باشد.

بهاءالله:

«…امروز بزرگست و آنچه هم در او ظاهر میشود بزرگ خواهد بود…امروز مقام اعمال و ثمر آن از بصر مستور است. حق آگاه می فرماید عنقریب اعمال و افعال و اذکار عباد و اماء در انجمن عالم ظاهر شود و بر منابر گفته آید. ای کنیزان حق جهد کنید تا مصدر امور خیریّه واقع شوید و ذکرتان بدوام ذکر اکبر پاینده و باقی ماند…» (حدیقۀ عرفان 28-29)

تعالیم بهائی خواستار حضور و مدیریت زنان در زمامداری و در تمام زمینه های ادارۀ جامعه است. تعالی و تبلور تمدن بشری و ترقی نوع انسان بستگی کامل به پیشرفت و ترقی زنان دارد. به عبارت دیگر مساله ای که نوشتار بهائی مطرح می کند فقط تساوی حقوق زن و مرد نیست بلکه لزوم حضور زنان در مدیریت و گرداندن جامعه و در تمامی سطوح است.

«الحمدلله قرون تاریک گذشت قرن نورانی آمد. عقول و نفوس در ترقی است. ادراکات در تزاید است . هر کس تحرّی حقیقت می کند. هر انسانی می خواهد به آنچه صحیح است و سبب ترقی است پی برد . درعالم نساء ( در عالم زنان ) هیجان عظیم است. نهایت آمال و آرزو، ترقی است و خدمت به عالم انسانی . شبهه نیست جمعیت نساء در این عصر ترقی می نمایند و می کوشند تا با رجال هم عنان گردند . این نیّت بزرگی است. اگر جمعیت نساء ترقی و اقتدار پیدا نمایند بسیاری از اموری را که حال از عهده برنمی آیند جاری و مجری خواهند داشت . امروز اعظم مصائب عالم حَرب است ( جنگ است ). عالم انسانی راحت نیست و حرب دائمی است زیرا جمیع دول مستمراً در تهیه حربند جمیع اموال صرف حرب میشود . این بیچاره زارع به کد یمین و عرق جبین شب و روز می کوشد تا چند دانه بدست آید و خرمنی اندوخته گردد ولی چه فایده زیرا حاصلات ، تجهیز حرب می شود و خرج توپ و تفنگ و قورخانه و کشتی های جنگ می گردد و این حرب مالی دائمی است دیگر ملاحظه اتلاف نفوس نمائید که در میدان حرب چگونه پایمال می شوند …. حال چون زنان در این قرن به حرکت آمده اند باید این را مدّ نظر داشته باشند تا امر صلح عمومی ترویج شود،  وحدت عالم انسانی ظاهر گردد،  فضائل بشر جلوه نماید،  قلوب ملل به هم ارتباط جوید،  تعصب دینی و مذهبی برطرف شود،  تعصب جنسی زائل گردد،  تعصب سیاسی نماند،  و تعصب وطنی از میان برخیزد زیرا جمعیت بشر یک عائله اند . همه فرزندان خدا هستند . شما که جمعیت نساء هستید بکوشید تا قلوب ارتباط دیگر حاصل نماید. جمیع دست به هم داده در خیر عالم انسانی بکوشید تا شرف عالم انسانی جلوه نماید. » (عبدالبهاء، خطابات)

حضرت  بهاء الله می فرماید : « آمده ام که در این عالم پرآلایش که از ظلم ظالمین و تعدی خائنین باب آسایش برتمام وجود مسدود است بحول الله وقوته چنان عدل و امانت و صیانت و دیانتی در آن ظاهر و باهر نمایم که اگر یکی از پرده نشینان خلف حجاب که پرتو جمالش آفتاب را به ذره در حساب نیاورد و در شئون تن بی نظیر و بی مثال باشد بجمیع جواهرها و زینت ها مزین و بی حجاب بیرون آید و به تنهائی از شرق ابداع تا غرب اختراع سفر نماید و در هر دیاری، دیار و در هر اقلیمی سیّار شود انصاف و امانت و عدل و دیانت به درجه ای باید برسد که یک نظر خیانت و شهوت به جمال و عصمت او باز نگردد  تا بعد از سیر در دیار با قلبی بی غبار و وجهی پراستبشار به محل و موطن خود راجع شود . »

اهمیت نقش مادر بودن و تنش ظاهری آن با حضور فعال اجتماعی

نقش زن به عنوان مادر و همسر منافاتی با حضور علمی و اجتماعی و سیاسی او ندارد. آنچه آشکار است اینکه نقش زن به عنوان مادر از دیدگاه بهائی یک نقش بسیار مهم و حیاتی است.

«پرسش: وضع زنان در شرق چگونه است؟

پاسخ: وضعیت زنان در پیش بسیار نامساعد بود، چه که ناآگاهی و بی اطلاعی را برای زن مناسبتر می دانستند. ندانستن خواندن و نوشتن را برای زنان بهتر می شمردند تا از وقایع دنیا بی خبر باشد. علت آفرینش زنان را صاحب فرزند شدن و کارهای منزل می دانستند. آموزش و تحصیل زن را در تضّاد با عفّت می دانستند و بنابراین زنان را زندانی منزل کرده بودند. منازل حتی پنجره رو به بیرون نداشت. بهاءالله بنیان این اندیشه ها را بر انداخت و برابری زن و مرد را اعلان کرد. با دستور لزوم آموزش و تحصیل زنان، آنان را مستحق احترام دانست و ترتیبی داد تا امتیازی در آموزش و پرورش بین زن و مرد نماند و تساوی حقوق بر قرار شود.

در نزد خدا امتیاز جنسیتی نیست. هر که اندیشه اش پاک است، تحصیلش برتر است، فرآوردهای علمی اش بزرگتر است، اعمال خیریه اش بیشتر است، مرد یا زن، سفید یا سیاه، حقوق برابر خواهد داشت، در بین اینها امتیازی نیست. بنابراین موقعیت زنان در شرق تغییر کرده است. در حال حاضر به مدرسه و دانشگاه می روند، و دروسی را دنبال می کنند و روز بروز برای مردها حائز اهمیت بیشتر و با آنها برابر می شوند.» (سوال و جواب با عبدالبهاء پس از سخنرانی ژوئن 2، 1912 در کلیسای صعود، نیویورک. برگردان از کاویان صادق زاده میلانی)

جریان تاریخ در جهت آزادی زن و برابری است

این جریان جریانی کلان و فراگیر است. ولی این جریان در همۀ محیطها و فضاها با یک سرعت و شتاب به پیش نمی رود. هر جامعه بنابر روند طبیعی خود بسوی برابری جنسیتی مورد نظر به پیش می رود. شکستن یا نشکستن سنتها، خط قرمزها، و بایدها و نبایدهای تغییر اجتماعی باید به صورتی مردمسالار توسط زنان و مردان خود آن جامعه تعیین شود.

* این به معنی پذیرش نسبی گرایی فرهنگی یا پذیرش سنتهای مغایر با حقوق بشر در جوامع در حال توسعه یا تبعیضها و حق کشی های جا افتاده در کشورهای توسعه یافته نیست. بلکه به معنی این است که دگردیسی و پیشرفت باید در چارچوب جامعه و با توجه به گرایشهای خود زنان و مردان جامعه به گونه  ای مردمسالار تعیین شود.

* مواردی مانند حقوق بشر و نهضت برابری زن و مرد گفتمانی جهانی (فراملیتی) است. البته گفت و شنود و تعامل با گفتمانهای رایج و بیرونی یک ضرورت برای غنی سازی نظری و عملی این فرآیندها است.

Advertisements
این نوشته در Uncategorized, برابری جنسیتی ارسال شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

1 پاسخ برای تئوری هویت جنسیتی و بازتاب آن در برابری زن و مرد

  1. بازتاب: این نابرابری ها حکم خدا نیست – تغییر برای برابری

پاسخی بگذارید

Please log in using one of these methods to post your comment:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s