جهانی شدن: بهبود دنیا یا منحصر شدن سرمایه در دست تنی چند؟

جهانی شدن: بهبود دنیا یا منحصر شدن سرمایه در دست تنی چند؟

جهانی شدن فرآیندی است که همگان کم و بیش با آن آشنایی دارند. نزدیک شدن و یکسانی بازارهای ارز و بورس، گسترش دستگاههای مالی و سرعت انتقال سرمایه، همزمان با پیشرفت و توسعه مخابرات و اینترنت پیشرفتهایی هستند که بخودی خود قابل انتقاد نیستند و نمی توان بر آنها خورده گرفت. ولی این توسعه و پیشرفت همراه با فرضیه ها و سیستم های نوین اقتصادی سرمایه داری مفرط در قبضه شرکتهای چند ملیتی مشکلات و دشواریهای تازه ای را در پیش روی مردم جهان قرار داده است.

پیشرفت در رشته های صنعت، علم، پزشکی، مخابرات، کشاورزی و امثال آن بشریت را تا آستانه امنیت و سعادت و ریشه کن کردن بیماریهای گوناگون، جنگ و فقر پیش برده است. اما آنچه رهبران سیاسی و فرضیه پردازان اقتصادی به آن نوید داده بودند اکنون برای بیشتر مردم دنیا  بسیار دور و بعید بنظر می رسد. گرچه ممکن است در منزل گروهی از مردم دنیا (بویژه در آمریکای شمالی و اروپا) ابزار راحتی و به اصطلاح رفاه از قبیل تلویزیون های بزرگ و ماشین های لوکس و مجهز به تلویزیون و دستگاه پخش تصویر و آب و خوراک تمیز و بهداشتی میسر باشد زندگی روزمره اکثریت ساکنان کره خاکی فاقد حداقل نیازهای زندگی سالم است. در حالی که معدودی از رهبران شرکتهای چند ملیتی، بانکداران بزرگ، گردانندگان بورسهای بزرگ و تنی چند از ورزشکاران و هنرپیشه های هالیوود درآمد سالانه بیش از دهها میلیون دلار دارند نزدیک به یک میلیارد انسان با درآمد روزانه کمتر از یک دلار زندگی می کنند.  فشار روانی و اجتماعی فقر فقط بازی با ارقام نیست.در حال حاضر شبانه یک میلیارد نفر(حدود %20 جمعیت جهان ) در پهنه گیتی شب با شکم گرسنه سر بر بالین می گذارد. آمار رسمی نشان می دهد که فقط در تایلند، سریلانکا و فیلیپین 500 هزار کودک مشغول خودفروشی جنسی هستند. این دشواری ها فقط گریبانکیر کشورهای در حال توسعه نیست. در ایالت متحده آمریکا میلیون ها جوان (به ویژه اقلیت های نژادی) در گردابی از فقر و مشکلات اجتماعی افتاده اند که راه چاره ای برایشان یافت نمی شود. در آمریکا، پیشرفته ترین کشور جهان و تنها ابرقدرت اقتصادی و نظامی روزانه 100 هزار دانش آموز مدرسه تفنگ و اسلحه به مدرسه حمل می کنند و هر روز 40 دانش آموز در آمریکا در مدرسه زخمی و یا کشته می شوند. نمونه دیگری از اختلاف فاحش میان طبقه ای دارا و نداردر آمریکا در جریان سیل و خرابی ناشی از طوفانهای دریایی کاترینا و ریتا مشاهده گشت.

پس از سالها تظاهرات و کوشش از سوی نیک اندیشان و نویسندگان و روشن فکران بالاخره گوش سران دنیا ناله های مردم دنیا را شنید. بنابراین باید اجلاس سران هشت کشور عمدهء صنعتی جهان را که از 6 تا 8 جولای در انگلستان برگزار گردید را یکی از وقایع تاریخ‌ساز به شمار آورد. انتظارات فراوان مردم از تصمیمات این شورا، تظاهرات شدیدی که بر ضد آن و برای جلب توجه به مشکلات اجتماعی و اقتصادی ناشی از جهانی شدن در محل تشکیل کنفرانس برپا شد، و از آن مهم‌تر انفجارهای مهیب و مرگبار در ترن‌های زیرزمینی و اتوبوس دو طبقه‌ای در لندن که بیش از پنجاه نفر کشته و صدها تن زخمی بجای گذارده همه و همه نشانهء اهمیتی که همگان برای این نشست قائل بودند می‌باشد. در جهانی که نیم بزرگی از آن با فقر و بیکاری و عدم دسترسی به حداقل لازمات زندگی دست به گریبان است گرد هم آمدن سران هشت کشور ثروتمند صنعتی که از قدرت سیاسی و اقتصادی فراوان بهره‌مند می‌باشند طبعاً انتظارات بسیاری را بر می‌انگیزد. بسياری معتقدند نشست اسکاتلند لحظهء تعيين‏ کننده‌ای در سياست جاری جهان بود زيرا اکنون میلیاردها مردم جهان خواستار تغييری بنيادین در برخورد کشورهای ثروتمند با کشورهای فقير جهان شده‏اند.

سوای بحث و گفتگو در جراید و تلویزیون‌ها، از یک هفته پیش از شروع این اجلاس 8 کنسرت بزرگ با شرکت خوانندگان مشهور و محبوب جهان در لندن، فيلادلفيا، پاريس، برلين، ژوهانسبورگ، رم، توکيو و مسکو در فاصلهء 24 ساعت انجام گرفت که در آن‌ها صدها هزار تن- مخصوصاً جوانان- حضور یافتند و با شعارهای خود خواستار برقراری عدالت اجتماعی، زدودن فقر از جهان، اتخاذ تدابیری برای حفظ محیط زیست، و مبارزه مؤثرتری با بیماری خانمانسوز ایدز گردیدند.

در کنسرتی که در هاید پارک لندن با شرکت 200 هزار نفر تشکیل شد کوفی عنان، دبير کل سازمان ملل متحد برای مدت کوتاهی به روی صحنه رفت و خطاب به حاضرین گفت: سازمان ملل شما هستيد. تمام جهان به نشانهء همبستگی با تهیدستان گردهم آمده است. من از طرف افراد فقير و مردمی که صدايشان را کسی نمی شنود، از شما تشکر می‏کنم.

نلسون ماندلا، مبارز خستگی ناپذیر و رهبر سابق آفریقای جنوبی در ژوهانسبورگ نیز اعلام کرد که مادامی که فقر و گرسنگی هست، آفریقاییان نمی‏توانند آرام زندگی کنند و مادامی که فقر مردم را در رنج می‌دارد، آزادی واقعی را نخواهیم دید. وی از رهبران گروه هشت کشور بزرگ صنعتی جهان استمداد کرد تا فقر را به تاریخ بسپارند.

گروه 8 چیست؟

اعضای اصلی گروه هشت عبارتند از کشورهای فرانسه، آلمان، ايتاليا، ژاپن، بريتانيا، امريکا، کانادا و روسیه. گروه هشت بدون مقر ثابت، بودجه و کارمندان دائمی، نهادی است يگانه و غير رسمی که به منظور مقابله با چالش‏های جهانی از طريق مذاکره و اقدام عملی تأسيس يافته است. اين گروه در اصل صرفاً برای رسيدگی به امور بازرگانی و اقتصادی تأسيس شده بود، در اواخر دههء ۱۹۷۰ مسائل سياسی نيز به دستور کار آن اضافه شد و مسائلی نظير کمک به کشورهای در حال رشد، امنيت جهانی، صلح خاورميانه و بازسازی عراق نيز در چند سال اخير در دستور کار اجلاس اين گروه قرار داشته است. گروه 8 به خاطر توان سياسی و اقتصادی خود می‏تواند بر بسياری از ارگان‏های جهانی تأثير بگذارد.

جلسهء امسال موافقت کردند که تمامی بدهی هیجده کشور افریقایی را به بانک جهانی و کشورهای غربی که به 40 بیلیون دلار بالغ می‌گردد ببخشند. اما دیگر کشورهای افریقایی به این تصمیم اعتراض دارند و معتقدند که برای فقر زدایی از افریقا باید تمامی کشورهای افریقایی شامل این بخشودگی گردند. میزان قرض کشورهای افریقایی به ممالک ثروتمند در حدود300 بیلیون دلار است. ممالک اتحادیه اروپا موافقت نمودند که تا سال 2010 میزان کمک‏های جمعی خود را به ممالک فقیر به 56/0٪ و تا سال 2015 به 70/0٪ از تولید ناخالص ملّی خود برسانند. رئیس جمهور امریکا تعهد نمود که در پنج سال آینده میزان کمک‏های امریکا را به کشورهای افریقایی به 6/8 بیلیون دلار افزایش دهد، و در عین حال 8 کشور عضو موافقت کردند کمک‏های خود را به کشورهای در حال توسعه به 50 بیلیون دلار برسانند. این مبالغ بالاترین میزان کمک گروه 8 کشور صنعتی به کشورهای در حال توسعه می‌باشد..

Advertisements
این نوشته در نقد تاریخی, سکولاریزم و جایگاه عقل و دین ارسال شده و با برچسب‌گذاری شده. این نوشته را نشانه‌گذاری کنید.

پاسخی بگذارید

Please log in using one of these methods to post your comment:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s